26 Mayıs 2016 Perşembe

Yumurtlama ve Yeni Çıkan Larvaların Bakımı


BSF kolonisi kurulduktan ve çiftleşme başladıktan sonra yumurtaların düzenli olarak toplanması ve en az kayıpla yumurtadan çıkarılmasının sağlanması gerekiyor. Karton kutu plakalarının etrafa yerleştirilmesi, deliklerine yumurtlama gerçekleşirse bunların başka bir ortama taşınması yumurta toplama noktasında iyi bir araç gibi görünüyor. Kartonları topladıktan sonra yumurtadan çıkacak larvaların başlangıç diyetinin olduğu bir başka ortama taşıyoruz. Bu ortamda kuruluk önemli bir problem. Ben karton plakaları ıslak sargı bezinin içerisine yerleştirip bunu da başlangıç diyeti içeren küçük kutuların içine koyup larvaları oldukça iyi oranlarda yumurtadan çıkarabildim. Pamuklu sargı bezinin sağladığı ıslaklık larvalar için mükemmel bir yatak vazifesi görüyor. Altında çok yoğun olarak toplanıyorlar. Ölçek büyüyünce larvalar için mama temini önem kazanıyor. 50 civarı tavuğu besleyecek larva stoğunu beslemek için bir pastane ya da lokanta ile anlaşmak gerek. Gıda atıklarını püre kıvamına getirmeniz larvaların yeme hızını dolayısıyla büyümelerini çok artırıyor. Basit bir rondo işinizi görecektir. Ben günde 2 veya 3 kez beslenmeyi tercih ediyorum. Tüketim hızlarının üzerinde mama verildiğinde yağlı bir sızıntı suyu ortaya çıkıyor. Mevcut sızıntı suyu çok artıyor ve ayrıca küçük meyve sinekleri de sofrayı paylaşmaya başlıyor. Yapışkan bantlar bu davetsiz misafirler için oldukça başarılı sonuç verdi. Popülasyonları rahatsızlık verici düzeylere ulaşamıyor. Karasinek sezonu henüz açılmadı ama bunların BSF`dan hoşlanmadığını biliyoruz.
Yumurta toplamak için karton plakaların yanı sıra kabaca 15x5x20 cm boyutlarında bir teneke kutu da çok iyi iş görebilir. Tenekede satılan cay ya da türk kahvesi kutularını her markette bulabilirsiniz. Madeni bozuk paraları ya da vida başları için kullanılan pulları ısıtılarak bu kutuların plastik kapaklarına çapı 3 cm civarında düzgün delikler açabilirsiniz. Kutunun içerisine biraz sızıntı suyu, shell ve agaç yongası ile biraz kepek ve tavuk yemi ile mısır unu da olabilir, karıştırarak koloninin olduğu bölgede yere bırakın. Sinekler kutunun içerisine ya da kapağın iç yüzüne yumurtlayacaklardır. Yumurtaları gördüğünüz ve yeterli olduğunu düşündüğünüz durumda çıkım odasına taşıyıp daha özenli beslemelere başlayabilirsiniz. Yumurtadan çıkım yeri için daha yüksek nem oranına sahip ayrı bir dolap ya da mekan ayarlamanızı öneririm. Süreci yönetmenizi çok kolaylastıracaktır.
Sayı çok olduğunda ilerleyen aylarda özellikle kışın tavuklar larvasız bırakmamak için stok yapmak ve metabolizmalarını düşürmek gerekiyor. Tatil modunda çalışan bir buzdolabına(13 derece) bir kutu bsf larvası yerleştirdim. Dayanma suresini buradan paylaşacağım.
Yumurtalar burada yumurtadan cikiyorlar. Ici daha nemli ve sicak

Kapagi delikli teneke kutuda yumurtadan cikan larvalar


Larvalarla beslenecek genc pilicler


12 Mayıs 2016 Perşembe

Üreticiler için temel ipuçları


1- BSF üretimini sürekli ve yoğun olarak yapmak isteyenlerin "indoor" bir ortam hazırlamaları gerekir. Coğrafya ve iklim uygunsa konteyner iyi bir seçenek. Önerilen 64 m3'lük bir hacim, ancak ben 8 m3 bir kafes içerisinde gayet yeterli bir sonuç aldım. Yeterli bir ışık için çatıya en az bir metrekarelik bir pencere uygun olacaktır.
2- Isı ve nem oranları en az 25 derece, en fazla 35 derece olmalı.%50 ve üzeri nem sağlanmalı.
3- Koloni için en az 10 bin larvalık bir başlangıç sayısına ihtiyaç var. Yeterli sinek sayısına ulaşmadan çiftleşme ve yumurtlama yeterli olmuyor.
4- Larvalar için ağaç yongası mükemmel bir ortam. Hem yeterli havalanmayı sağlıyor hem yumurtlama için doğal bir ortam ve sürdürülebilir. Karton şeritler koloni oluştururken şart değil. Bırakın larvaların bulunduğu ağaç yongalarının içine yumurtlasınlar. Larvalar sağlıklı yumurtalarını yemezler. Yongalar larvaların kabuklarında sıyrılmak için gerekli takılma ve sürtünmeyi de sağlayacağı için de tercih sebebi olmalı. Yumurta toplama işini ikinci kuşakta yaparsınız.
5- Larvaları mutfak atıkları ile besleyin. Pişmiş yemek atıkları uygun. Başlangıçta mikser kullanarak inceltin, püre kıvamında olsun, yemeleri ve buna bağlı olarak büyümeleri hızlanır. Seçici olmanıza gerek yok, tüketim hızlarına bakarak besleme sıklığını ve miktarını rahatlıkla ayarlayabilirsiniz. 20 gün sonra bol miktarda atığa ihtiyacınız olacak hazırlıklı olun.
6- Kutunun bir kenarında migarasyon için bir rampaya ihtiyaç olacak biliyorsunuz. Yapısının kaygan olmamasına dikkat edin. Ahşap ve 30 derece civarında eğim yeterli. Ben büyüme ortamları için 50 cm genişlik, 30 cm yükseklikte ahşap bir kutu kulandım. Rampayı da düşünecek olursanız bir metreyi aşacak bir uzunluk gerekecek. İnternette bolca tasarım seçeneği bulacaksınız.
7- Larvaların büyüyeceği ve pupa olacağı kolonin bulunduğu başlangıç kutusunun dibinde zaman içerisinde sızıntı suyu oluşacak. Anaerobik bir ortam yaratacağından, kutuya larvaların kaçamayacağı bir drenaj sistemi de kurmalısınız. Bu konuda daha sonra ayrıntılı bilgi vereceğim. Bu sızntı suyunun içeriği bitkiler için mükemmel bir besin değerine sahip. Sulandırarak kullanacaksınız, sakın atmayın. İkınci kuşak larvaların yumurtlama süreçlerinde de yararlanacağız. Bu konuyu da daha ayrıntılı işleyeceğim.

Çok temel başlangıç bilgileri bunlar. Büyütme ortamından başlayarak daha ayrıntılı ve görsel de kullanarak  bir sonraki yazımda deneyimlerimi aktarmaya devam edeceğim

10 Mayıs 2016 Salı

2016 Başlarken



Biz farklı coğrafyalarda yaşayan birlikte üretmekten hoşlanan 5 hekimiz.

2016 yılı Mayıs itibari ile yeni koloni oluşturulması, çiftleşme, yumurtlama ve yumurtadan larvaların çıkması için gerekli uygun koşullar sağlanarak BSF larva üretimine başladık. Türkiye için en azından boyutu ve Ankara Gölbaşında gerçekleşmesi dolayısıyla coğrafya(iklim) açısından ilk örnek olduğumuzu düşünüyoruz.

Bilindiği gibi BSF larvaları kanatlılar, balıklar ve sürüngenler için canlı ya da kurutulmuş olsun, mükemmel bir besin kaynağıdır. Evcil hayvan üreten, satan, yetiştiren, evinde besleyen herkes güvenle kullanabilir.

Larvaları bizden değişik boylarda canlı ya da kurutulmuş olarak temin etmeniz mümkün. Elde edilecek gelir üretim sürecinin mükemmelleştirilmesi için, ama asıl, bu süreç sırasında bizimle çalışan, çok zor koşullarda hayatlarını sürdürdüğünü bildiğimiz tutunamayan insanlara, vatandaşlarımıza, yurtsuz misafirlerimize ve çocuklara ayni yardım şeklinde kullanılacaktır. Bir toplumun gelişmişlik düzeyi en alt kesimindekilerin yaşam kalitesi ile ölçülür. Doğru anlaşılmak amacı ile hedefimizin yardım toplamak değil dünyayı bulduğumuz gibi bırakmak olduğunu vurgulamak isteriz.

Aşağıda üretim ortamı ve süreç ile ilgili görsellere ulaşmanız mümkün. Görsellerin tamamı bizim tarafımızdan üretilmiştir, referans vererek çekinmeden paylaşabilir yada kullanabilirsiniz. İki yıl boyunca edindiğimiz tüm bilgi ve deneyimi bizimle benzer misyona sahip olanlara aktarmaktan da mutlu olacağız.

İletişim ve larva temini için tıklayınız...











































2 Nisan 2016 Cumartesi

Black Soldier Fly

Yaşam döngüsü:

Black soldier fly, Hermetia illucens (Diptera: Stratiomyidae) organik materyallerle beslenen obur bir canlıdır. Bir günde kendi vücut ağırlığının iki katı ağırlığında materyal tüketir.  Bu özelliği sayesinde az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerde organik atıkların biyolojik olarak azaltılmasında bir mühendislik harikası yaratabilecek potansiyele sahiptir.

BSF (Hermetia illucens) 13-20 mm uzunluğunda yabanarısına benzeyen yararlı bir böcektir. Yılda 3 jenerasyon üretir. Her seferinde 500-800 yumurta bırakır. 2-4 günlük kuluçka döneminden sonra 21-24 gün sürecek larva formuna dönüşür. Larva formunun son aşaması olan pupa döneminde beslenmesini durur, sindirim sistemini boşaltır ve ağzını kullanarak hareket ederek pupa dönemini geçireceği bir bölge aramaya başlar. Bu dönem 14 gün civarında sürer. Bu süreler beslenme ve çevre şartlarına göre değişiklikler gösterebilir. Sinek döneminde sadece su içer,  çiftleşir, yumurtlar ve 4-8 gün sonunda ölür. Yeterli bir su kaynağı varsa sinek formunun süresi uzar. Sinek formu 2 gün sonra çiftleşir ve çiftleşmeden 2 gün sonra yumurtlar. Dişi sinek yumurtalarını besin kaynağının yakınındaki çatlaklara koyma eğilimindedir. Yumurtalar 4 gün sonra çatlar. %80 nem ve 26 C olan ortamda yumurtaların %88’i larvaya döner. Davranış olarak insanlara yaklaşmaz, iyi bir uçucu değildir, herhangi bir patojen mikroorganizmanın taşıyıcısı olduğu tespit edilmemiştir.


Şekil 1. Black Soldier Fly Yaşam Döngüsü

Coğrafya:

BSF ABD güneyinden köken alarak tropikal ve subtropikal iklime sahip dünyanın her yerine yayılmış doğal bir türdür. BSF larvaları hayvansal gübrelerin biyolojik dönüştürülmesi, hayvan yemi ve ev sineklerinin kontrolünde kullanılmaktadır. BSF’ın dünyada görüldüğü ve yetiştirildiği yerler aşağıda görüntülenmektedir

http://blacksoldierflyblog.com/GMap/BSFmap.html


BSF larvalarının atıkların dönüşümünde kullanımı:


BSF larvalarının gelişim ortamı bitkisel atıklardan hayvan cesetlerine kadar değişen spekturumda çeşitliklik göstermektedir (Sheppard et al., 2002). BSF birkaç önemli nedenden ötürü ziraati yakından ilgilendirir.

1. Hayvansal dışkının hacimsel olarak azaltılmasını ve besin değeri yüksek bir gübreye dönüştürülmesini sağlar.(Sheppard, 1983; Sheppard et al., 1994; and Erickson et al.2004). %42 protein, %35 yağ içeren pupa formu, %8 kuru madde dönüşüm oranına sahiptir. Yani 100 gr organik atık 8 gram larvaya dönüşür.(Sheppard and Newton 2000) . Hayvansal dışkının miktarında %50 azalma, daha az yararlı fosfor ve nitrojen miktarında %42 ve %26 azalma sağlar. Bu maddelerin çevreye olabilecek olumsuz etkilerini azaltır. Hayvan dışkılarında bulunan antibiyotik ve diğer veteriner ilaçlarının içme sularına karışarak su kalitesine olan olumsuz etkilerini ortadan kaldırır.

2. BSF larvası yüksek protein ve yağ oranı sayesinde tavuk ve balık yemi olarak kullanılan soya ve balık unu karışımlı diyetin yerine geçebilecek besin değerine sahiptir. (Hale,1973, Newton et al., 1977,  Bondari and Sheppard, 1987).

3. Hayvan dışısındaki ev sineği larvalarının gelişimini engeller. Ev sineği larvalarını yer ve aralarındaki rekabetten ötürü ev sinekleri BSF kolonisinin olduğu yere yumurtlamayı tercih etmez.

4. Dışkının kokusunu azaltır. Dışkıda bulunan  E.Coli, Salmonella gibi patojen mikroorganizmaların konsantrasyonunu düşürür ve helmint yumurtalarını yiyerek daha hijyenik bir ortam haline getirir. (Sheppard, 1983; Sheppard and Newton, 2000; Newton et al., 2005, Liu et al., 2008, Eawag, www.Eawag.ch). Laktobasil aktivitesini %1’in altına düşürür. BSF larvaları içeren ortam PH’sı görece yüksek olmasına rağmen fermantasyon gerçekleştiğinde açığa çıkan amonyak miktarı azalmaktadır.

5. İçerdiği yüksek yağ oranı nedeni ile büyük ölçekte üretilerek biodiezel olarak da pazarlanmaktadır.(Hollandalı firma)

6. BSF ve solucan birlikte yaşamaları verimli bulunmamıştır ancak BSF larvaları tarafından sindirilmeyen ancak yapısı değiştirilerek kalan organik atıktan kompos olarak yararlanılabildiği gibi  vermikompos için mükemmel bir hammaddedir.

7. Balık yemi olarak kullanıldığında balıkların immün sistemini destekleyerek hastalıklara daha dayanıklı ve sağlıklı balık üretimine katkısı olduğu raporlanmıştır(Endonezya).

8. Kırsal kesimde butik ölçekte canlı tavuk yetiştiriciliğini yem maliyetlerini düşürerek özendirmektedir.

2 Haziran 2015 Salı

1 haziran 2015 son durum



Sinekler oldukça atrakte görünüyor. Besin ortamında oldukça yoğun miktarda erişkin BSF var. Sinek sayısı azalmış durumda. Yeni çıkan erişkin BSF kalmadığını sanıyorum. Besi ortamındaki larvalar oldukça gelişmiş ve sağlıklı görünüyor



29 Mayıs 2015 Cuma

Fotoğraflar


Aşağıdaki resimler bugün itibari ile BSF ve larvaların durumunu göstermektedir. Yeni larvalar çıkmaya devam ediyor. Yeteri kadar üretim gerçekleştiğinde larvaların atık tüketme kapasitelerini ve yem olarak kullanıldığındaki durumunu gözlemleyeceğim. Literatürde bu konuda yeterli yayın olmakla birlikte Türkiye ve Ankara iklimi gözönüne alındığında değerli olacağı kanısındayım


Koloninin ilk larva kuşağı



Üretim odasındaki kafesin genel görünümü ve 200 Watt projektör
 Yapay ışıklandırma için kullannılan 150 watt LED projektör
 Kafeste yumurtlama için hazırlanmış düzenek
 Erişkin BSF'ler

 Yurmutalama için kullanılan oluklu kartonlar


 Larvaların prepupa döneminde migrasyonu için 35 derece eğimli rampa içeren konteyner
Rampanın sonunda ulaşacağı pimaş boru
 Pupa dönemini geçirmek için düşecekleri ortam
 Sinek haline gelmiş pupaların kozaları


 Çeşitli görütüler ve iklimlendirme aksesuarları

















 İklimlenrme için ortam koşullarını optimize ettiğim özel yapım inkübatör. İlk denemem başarısız oldu

Dışına kaçışları engellemek için konulmuş iki kapılı kafes